Waris Dirie, symbol kobiecej siły
Od somalijskiej dziewczyny z plemienia koczowników, przez uznaną supermodelkę, aż po szanowaną na całym świecie działaczkę na rzecz praw człowieka
Waris Dirie niestrudzenie walczy o prawa kobiet. Zdjęcie: RSG Group
Wczesne lata
Waris Dirie urodziła się w 1965 roku w regionie Galkayo na somalijskiej pustyni, przy granicy z Etiopią, jako córka rodziny koczowniczej. Jej rodzina należy do klanu Darod. Imię Waris oznacza „kwiat pustyni”.
W wieku pięciu lat przechodzi straszliwy zabieg okaleczenia narządów płciowych. Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) każdego dnia nawet 8 000 dziewcząt pada ofiarą tego niewyobrażalnego okrucieństwa, którego celem jest stłumienie kobiecego pożądania seksualnego.
W wieku 13 lat Waris ucieka przed przymusowym małżeństwem ze starszym mężczyzną, który mógłby być jej dziadkiem, przez pustynię do stolicy Somalii, Mogadiszu. Jej wujek, który był ambasadorem, zabiera ją do Londynu i pozwala jej pracować bez wynagrodzenia jako pokojówka. Kiedy wujek otrzymuje rozkaz powrotu do Somalii, Waris ucieka z ambasady i pracuje jako sprzątaczka w restauracji McDonald's.
Supermodelka i dziewczyna Bonda
W wieku 18 lat Waris zostaje odkryta jako modelka przez znanego angielskiego fotografa Terence'a Donovana i bierze udział w sesji do kalendarza Pirelli wraz z Naomi Campbell, która wówczas była jeszcze nieznana. Waris z dnia na dzień zyskuje międzynarodową sławę.
Waris Dirie w reklamie perfum Allure marki Chanel.
Waris Dirie (z tyłu po prawej) w 1987 roku jako dziewczyna Bonda w filmie „The Living Daylights".
Waris przenosi się z Londynu do Nowego Jorku i staje się jedną z pierwszych supermodelek. Jest pierwszą afrykańską modelką, która otrzymała ekskluzywny kontrakt od firmy kosmetycznej Revlon i natychmiast pojawia się na okładkach wszystkich najważniejszych magazynów.
Otrzymuje rolę dziewczyny Jamesa Bonda u boku Timothy’ego Daltona w filmie „The Living Daylights”.
BBC kręci program zatytułowany „A Nomad in New York” o Waris Dirie w ramach serii „The Day That Changed My Life”.
Kiedy znana amerykańska dziennikarka Barbara Walters przeprowadziła z nią wywiad dla NBC, a Laura Ziv dla magazynu „Marie Claire”, Waris Dirie postanowiła opowiedzieć o okrutnym rytuale okaleczania żeńskich narządów płciowych i o swoim własnym losie. Wywołuje falę współczucia i protestów na całym świecie.
Działaczka na rzecz praw człowieka
Sekretarz Generalny ONZ Kofi Annan mianował Waris Dirie specjalną wysłanniczką ONZ ds. walki z okaleczaniem żeńskich narządów płciowych.
Waris Dirie wraz z sekretarzem generalnym ONZ Kofi Annan.
Prezydent Nicolas Sarkozy odznaczył Waris Dirie najwyższym odznaczeniem francuskim.
Z Michaiłem Gorbaczowem podczas gali wręczenia nagród World Women’s Award w Hamburgu.
Waris podróżowała po całym świecie w imieniu Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ), uczestnicząc w konferencjach, spotykając się z prezydentami, laureatami Nagrody Nobla i gwiazdami filmowymi oraz udzielając setek wywiadów, aby szerzyć świadomość na temat swojej misji.
Waris otrzymała wiele nagród i wyróżnień za swoją działalność i książki, w tym Światową Nagrodę Kobiet wręczoną przez prezydenta Michaiła Gorbaczowa (2004), Nagrodę im. biskupa Oscara Romero przyznaną przez Kościół katolicki (2005), nagrodę „Kobieta Roku” przyznaną przez magazyn „Glamour” (2000 r.), nagrodę Africa Prize przyznaną przez rząd federalny Niemiec (1999 r.) oraz nagrodę Corinne przyznaną przez Niemieckie Stowarzyszenie Książki za najlepszą książkę non-fiction (2002).
W 2007 roku prezydent Francji Nicolas Sarkozy nadał jej tytuł Chevalier de la Legion d'honneur, Światowe Stowarzyszenie Demograficzne nominowało ją jako pierwszą kobietę do nagrody Prix de la Génération, a Fundacja Martina Bubera nominowała ją jako pierwszą kobietę do nagrody Martin Buber Plaque.
Fundacja Desert Flower
W 2002 roku Waris Dirie założyła własną organizację – Fundację Waris Dirie. W 2010 roku organizacja ta zmieniła nazwę na Fundację Desert Flower.
Waris Dirie wciąż jeździ do Afryki, by realizować swoją misję.
Z dziewczynkami objętymi programem „Desert Flower” w Sierra Leone.
Wraz z dziewczynkami uratowanymi przed okaleczeniem narządów płciowych.
Zespół Fundacji Desert Flower tworzą kobiety i mężczyźni zaangażowani w walkę o równouprawnienie i prawa człowieka, którzy podzielają ideały Waris Dirie: położenie kresu praktyce okaleczania żeńskich narządów płciowych (FGM)!
Siedziba główna Fundacji Desert Flower znajduje się w Wiedniu w Austrii. Inne ośrodki znajdują się w Niemczech, Szwajcarii, Francji, Monako, Wielkiej Brytanii, Szwecji, Hiszpanii, Holandii, Dżibuti, Sierra Leone, Liberii i Polsce. Od początku 2025 roku Fundacja Desert Flower jest również reprezentowana w USA. Oficjalnymi językami organizacji są angielski, niemiecki, polski, francuski, holenderski i hiszpański.
Fundacja Desert Flower oraz jej kampanie, projekty i działania są finansowane z prywatnych darowizn.
Fundacja Desert Flower koncentruje się na:
- Działania profilaktyczne: Poprzez projekty takie jak program sponsorski „Save A Little Desert Flower”, którego bezpośrednim celem jest ratowanie dziewcząt przed okaleczaniem narządów płciowych.
- Działania edukacyjne: Poprzez warsztaty, seminaria, konferencje, prezentacje, imprezy charytatywne, kampanie internetowe itp. budujemy świadomość społeczną w walce z okaleczaniem żeńskich narządów płciowych.
- Działania lecznicze: W ośrodkach „Desert Flower” oferujemy kobietom dotkniętym okaleczaniem żeńskich narządów płciowych kompleksową opiekę medyczną. Chcemy w ten sposób przywrócić im jak najlepszą jakość życia i pewność siebie.
Waris Dirie i jej książki
Autobiografia Waris Dirie pt. „Desert Flower” ukazała się w Nowym Jorku w 1997 roku i stała się międzynarodowym bestsellerem. W Niemczech książka ta przez 120 tygodni utrzymywała się w pierwszej dziesiątce listy bestsellerów magazynu „Spiegel”. Została wydana w ponad 50 licencjonowanych wydaniach, a do tej pory sprzedano ponad 12 milionów egzemplarzy.
DESERT FLOWER
Od koczowniczego życia na somalijskiej pustyni po najdroższe światowe wybiegi mody – to było marzenie. A zarazem koszmar, ponieważ Waris Dirie w wieku pięciu lat padła ofiarą okrutnego rytuału: została poddana obrzezaniu.
Od koczowniczego życia na somalijskiej pustyni po najdroższe światowe wybiegi mody – to było marzenie. A zarazem koszmar, ponieważ Waris Dirie w wieku pięciu lat padła ofiarą okrutnego rytuału: została poddana obrzezaniu.
W książce „Desert Flower” przerywa wieloletnie milczenie i opowiada swoją historię. Jej książka poruszyła miliony ludzi na całym świecie. Dzisiaj Waris Dirie i jej fundacja Desert Flower walczą przeciwko okaleczaniu żeńskich narządów płciowych, które codziennie dotyka ponad 8 000 dziewcząt na całym świecie.
Waris Dirie: „Wiem, że książka ,Desert Flower' niesie ważne przesłanie, które jest wspólne dla wszystkich ludzi: szacunek dla godności ludzkiej."
ŚWIT NA PUSTYNI
Waris Dirie po raz pierwszy od 20 lat wraca do Somalii i spotyka się z rodziną. Po tak długim pobycie na Zachodzie powrót do ojczyzny, a przede wszystkim spotkanie z matką, stają się dla Waris wyzwaniem, by pogodzić się ze swoim dawnym i obecnym życiem. W tej fascynującej kontynuacji swojej autobiografii „Desert Flower” Waris Dirie przedstawia poruszający i wciągający obraz życia w swojej ojczyźnie: bogactwa wspaniałych tradycji, ale także archaicznych wzorców, które wciąż nakładają okrutne ograniczenia, zwłaszcza na kobiety.
DZIECI PUSTYNI
Waris Dirie, autorka bestsellerów i specjalna wysłanniczka ONZ, która w wieku pięciu lat doświadczyła agonii związanej z okaleczeniem narządów płciowych, była pierwszą kobietą, która publicznie zabrała głos w sprawie tej straszliwej tortury. Teraz opowiada historię swojego życia od dnia, w którym przerwała milczenie: opowiada o swoich spotkaniach z ofiarami i sprawcami, żmudnych badaniach, porażkach i sukcesach. Desert Dawn to pod wieloma względami wstrząsająca książka, ale jest to również książka pełna siły i nadziei dla milionów kobiet na całym świecie.
LIST DO MOJEJ MATKI
Ambasadorka ONZ Waris Dirie pokazuje tu swoją bardzo osobistą stronę: jako niestrudzona działaczka przeciwko rytualnemu okaleczaniu narządów płciowych kobiet – zwłaszcza w oparciu o własne bolesne doświadczenia. Waris Dirie spisała słowa, których nigdy nie była w stanie wypowiedzieć swojej matce, w długim, pełnym emocji liście. Jest to zarówno oskarżenie, jak i próba pojednania. Pisze jednak również bezlitośnie i otwarcie o ciemnej stronie swojej kariery modelki, która doprowadziła ją do nadużywania alkoholu.
CZARNA KOBIETA, BIAŁY KRAJ
Waris Dirie urodziła się na afrykańskiej pustyni – i przez całe życie pozostała nomadką. Biały kraj jest dla niej zbyt zimny i nieprzyjazny, by mogła tu zapuścić korzenie. Pomimo międzynarodowego sukcesu jako modelka i zaangażowania w walkę o prawa kobiet, Waris Dirie pozostaje czarną kobietą, osobą podejrzaną dla policji i obiektem seksualnym dla mężczyzn. Jednak jej kraj pochodzenia jest dla niej równie obcy. W swojej książce Waris Dirie opowiada również o swojej złości na Afrykę, w której dominuje korupcja i codzienna przemoc. Kiedy rodzi się jej syn Leon, postanawia dać dziecku to, czego sama od dawna nie zaznała: prawdziwy dom.
RATOWANIE SAFY
Mała Safa pochodzi z niezwykle ubogiej rodziny w Dżibuti. Dorastając w slumsach, została wybrana do roli małej Waris Dirie w filmowej adaptacji światowego bestsellera „Desert Flower”. Dramatyczna scena, w której mała dziewczynka zostaje poddana przymusowemu obrzezaniu, wywołuje łzy w oczach widzów w kinach na całym świecie. Jednak w rzeczywistości Safa pozostaje nietknięta. Waris Dirie jest tym bardziej przerażona, gdy dowiaduje się, że jej obrzezanie jest nieuchronne. Robi więc wszystko, co w jej mocy, aby uratować dziewczynkę przed tym okrutnym losem.
Waris Dirie i film "Desert Flower"
W marcu 2008 roku rozpoczną się zdjęcia do ekranizacji bestsellera „Desert Flower” – najpierw w Dżibuti, a następnie w Nowym Jorku, Berlinie i Londynie.
Film „Desert Flower” trafił do kin w 2009 roku i do dziś porusza serca milionów widzów.
Scena z filmu „Desert Flower” z małą Safą.
Top modelka Liya Kebede (z przodu) i Sally Hawkins.
Główna bohaterka: Liya Kebede.
Liya Kebede (Waris Dirie) wraz ze swoją filmową przyjaciółką Marylin, w której rolę wcieliła się Sally Hawkins.
Kadr z filmu przedstawiający pokaz mody.
Timothy Spall wciela się w rolę znanego fotografa Terry'ego Donaldsona.
Podczas kręcenia filmu w Dżibuti.
Waris Dirie obejmuje Liyę Kebede, którą wciela się w filmie.
Waris Dirie na premierze filmu „Desert Flower” w Berlinie.
Producentem filmu jest laureat Oscara Peter Herrmann („Nigdzie w Afryce”). Waris Dirie pełni funkcję współproducentki, a pozostali współproducenci pochodzą z Francji, Wielkiej Brytanii, Włoch i Austrii. Reżyserką filmu jest niemiecko-amerykańska reżyserka i scenarzystka Sherry Hormann.
5 września 2009 roku film „Desert Flower” będzie miał swoją światową premierę na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji.
W rolę Waris Dirie wciela się etiopska top modelka Liya Kebede (twarz marki Estée Lauder), która ma już na koncie role w dużych produkcjach: „Dobry pasterz” Roberta De Niro oraz „Władca wojny” z Nicolasem Cage'em.
W obsadzie znaleźli się również inni znani aktorzy, tacy jak Sally Hawkins („Happy Go Lucky”, „Cassandra's Dream”, „Paddington”), Timothy Spall („Harry Potter”, „Vanilla Sky”), Meera Syal („Scoop”, „Anita and Me”), Juliette Stevenson („Kick it like Beckham”) oraz Craig Parkinson („Control”).
Waris Dirie i musical "Wüstenblume"
Historia życia Waris Dirie do dziś porusza miliony widzów. Po światowym bestsellerze i udanej adaptacji filmowej musical „Wüstenblume” jest teraz dostępny również na scenie.
Kadr z musicalu „Wüstenblume” z główną bohaterką Kerry Jean.
Naomi Simmonds (po lewej) wciela się w rolę młodej Waris Dirie.
Waris Dirie podczas wizyty na próbach z głównymi aktorkami Kerry Jean (po prawej) i Naomi Simmonds.
Waris Dirie podczas światowej premiery musicalu wraz z kompozytorem Uwe Fahrenkrog-Petersen oraz Joanną Jasik (po prawej) z Fundacji Desert Flower.
Waris Dirie (po lewej) wraz z główną aktorką Kerry Jean podczas konferencji prasowej poświęconej musicalowi w Deutsches Theater w Monachium.
Za muzykę do musicalu „Wüstenblume” odpowiada Uwe Fahrenkrog-Petersen. Ten niemiecki kompozytor, który współpracował z ikoną muzyki pop Nena i skomponował takie hity jak „99 Luftballons”, jest gwarancją wrażliwej muzyki. Autorem scenariusza i reżyserem musicalu jest Gil Mehmert („Das Wunder von Bern”), który współpracował z renomowanymi europejskimi teatrami i filmami.
W 2020 roku musical „Wüstenblume” świętuje swoją światową premierę w Teatrze w St. Gallen w Szwajcarii. W 2023 roku „Wüstenblume” będzie można obejrzeć jako gościnny występ w Deutsches Theater München. Na 2026 rok planowane są kolejne gościnne występy w Europie.
Waris Dirie o tym, dlaczego zdecydowała się opowiedzieć historię swojego życia w musicalu: „Muzyka to język, który rozumie każdy. Chcę uwrażliwić ludzi za pomocą musicalu. Chodzi o to, by uświadomić światu, że okaleczanie narządów płciowych nie ma miejsca na tej planecie. Chodzi też o to, by zachęcić dziewczęta i kobiety do realizacji swoich pragnień i marzeń oraz do samorealizacji. Dzięki musicalowi mogę dotrzeć z moim przesłaniem do znacznie większej liczby osób”.
Waris Dirie krok po kroku zbliża się do celu swojego życia: „Chcę raz na zawsze położyć kres okaleczaniu żeńskich narządów płciowych jeszcze za mojego życia!”